Παυλόπουλος Ουρολόγος

The bladder is an unreliable witness... It has a limited means of expressing its own pathology.
Blaivas JG

Τι είναι το ημερολόγιο κύστεως;

Το ημερολόγιο κύστεως (bladder diary), ή ημερολόγιο ουρήσεων, αποτελεί ένα βασικό εργαλείο για την αρχική διαγνωστική προσπέλαση όλων ουσιαστικά των διαταραχών ουρήσεως, όπως η συχνουρία και οι διάφορες μορφές ακράτειας. Πρόκειται για μια απλή, αλλά ως κάποιο βαθμό συστηματοποιημένη καταγραφή από τον ίδιο τον ασθενή των ουρήσεων, αλλά και γενικότερα όλων των γεγονότων που σχετίζονται με την λειτουργία της κύστεως για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Διεθνούς Εταιρείας Εγκρατείας (International Continence Society-ICS) στο ημερολόγιο κύστεως είναι επιθυμητό να καταγράφονται όχι μόνο η συχνότητα και το μέγεθος των ουρήσεων (Frequency Volume Chart), αλλά και όλα τα επιπλέον σχετικά δεδομένα, όπως επιτακτικότητα, πόνος, απώλεια ούρων, χρήση πάνας κ.λπ. Μπορούν επίσης να καταγραφούν δεδομένα σχετικά με την ποσότητα και το είδος των προσλαμβανομένων υγρών.

Ποιά η χρησιμότητά του;

Η συμπλήρωση για κάποιες ημέρες από τον ασθενή ενός ημερολογίου κύστεως, που αποτελεί μια απλούστατη, άνευ κόστους εξεταστική διαδικασία, επιτρέπει την αντικειμενικότερη και μετρήσιμη προσέγγιση των διαταραχών του κατώτερου ουροποιητικού, τόσο σε άνδρες, όσο και σε γυναίκες. Με τον τρόπο αυτό παρακάμπτεται η μεγάλη αναξιοπιστία στην υποκειμενική αντίληψη και περιγραφή ιδίως του βαθμού συχνουρίας ή απώλειας ούρων, αποτυπώνεται με αντικειμενικότητα και σχετική ακρίβεια το 24ωρο πρότυπο ουρήσεως του ασθενούς, ενώ επιπλέον μπορεί να συλλεγούν δεδομένα για τον ρυθμό και την έκταση της κατανάλωσης υγρών, όπως και για τον βαθμό αισθητικότητας της κύστεως. Παραλλήλως με την συμπλήρωση τέτοιων ημερολογίων καθίσταται εφικτή η εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των θεραπευτικών παρεμβάσεων, όπως βεβαίως και η εξαγωγή αξιόπιστων συμπερασμάτων σε κλινικές ερευνητικές μελέτες. Τέλος, δεν είναι λίγες οι φορές που η ίδια η διαδικασία συμπλήρωσης του ημερολογίου αποδεικνύεται ότι μπορεί να λειτουργήσει επικουρικώς στην θεραπεία του ασθενούς, μέσω συμπεριφοριολογικών μηχανισμών.

Πώς συμπληρώνεται το ημερολόγιο κύστεως;

Προβείτε σε λήψη του αρχείου "Ημερολόγιο κύστεως.pdf", το οποίο βρίσκεται στην σελίδα:

"Αρχεία προς λήψη". Για την πρόσβαση απαιτείται login.

Εκτυπώστε το αρχείο pdf.

Στην πρώτη στήλη υπάρχουν έτοιμες, καταγεγραμμένες οι ώρες της ημέρας. Μπορείτε να σημειώσετε ακριβώς και τα λεπτά στο κενό διάστημα, όπως επίσης να καταγράψετε περισσότερες από μία ουρήσεις στην ίδια γραμμή.
Δίπλα από την κατάλληλη ώρα, συμπληρώνουμε στην δεύτερη στήλη τον όγκο της συγκεκριμένης ουρήσεως σε ml. Αυτός μετράται με την βοήθεια ογκομετρικού δοχείου που προμηθευόμαστε από το φαρμακείο.
Στην τρίτη στήλη, πάλι στην σειρά της αντίστοιχης ώρας συμπληρώνουμε αν υπήρξε απώλεια ούρων σε μια κλίμακα 1-3. Το 1 σημαίνει μικρή απώλεια ούρων (λίγες σταγόνες), το 2 σημαίνει μέτρια απώλεια, ενώ το 3 σημαντική ή μεγάλη απώλεια.
Στην διπλανή στήλη, συμπληρώνουμε τον βαθμό επιτακτικότητας, πόσο έντονη δηλαδή ήταν η επιθυμία για ούρηση, ή αλλοιώς πόσο δύσκολο ήταν να αναβληθεί. Η επιτακτικότητα σημειώνεται πάλι σε μια κλίμακα 1-3. Το 1 σημαίνει φυσιολογική επιθυμία για ούρηση, το 2 έντονη επιθυμία, δύσκολα να αναβληθεί και το 3 έντονη επιτακτικότητα με συνοδό μικρή ή μεγαλύτερη απώλεια ούρων.
Στην τελευταία στήλη των παρατηρήσεων αναφέρεται ο,τιδήποτε μπορεί να σχετίζεται με την ούρηση, π.χ. αν υπήρξε αφύπνιση.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Pavlopoulos PM, Kakouri P, Bouzoukas S. Development of a new bladder diary system. EAU 6th South Eastern Europena Meeting, Istanbul 1/10/10-2/10/10. Eur Urol Suppl 2010; 9(6): 568.
Blaivas JG. The bladder is an unreliable witness. Neurourol Urodyn 1996; 15:433-5.
Stav K, Dwyer PL, Rosamilia A. Women overestimate daytime urinary frequency: the importance of the bladder diary. J Urol 2009; 181(5): 2176-80.